محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
441
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
براب « 1 » از آن مىگذرند . خيلى دلگشا وحاصل خيز است . اسْكَلْكَنْد : كوچك ودلگشا وپر خيرات است . بَغْلان : دو تا است : بالا وپائين . هر دو در دشت خراسانند . منبر در بخش پائين است ، بالائى ديهى بزرگ است ، يك درهء پر درخت نيز دارد . شيان : شهرك روستاى اسكىمشت است ، چشمهاى شگفتانگيز دارد كه كنارش مسجد قتيبة بن مسلم « 2 » هست . بَنْجَهير : همان جبل الفضة ( نقره كوه ) است . درم در آنجا بسيار وپول خرد ( مقطّعه ) كمتر دارند . فَرْوان : بزرگ ودر كنار افتاده وجامعي آباد دارد . بدخشان : بر مرز تركستان ، بالاى طخارستان است ، معدن گوهرى ياقوت مانند دارد كه در جز آنجا يافت نمىشود . كاروانسرائى آبرومند ودژى از زبيدة دارد كه شگفتانگيز است . كانهاى لاژورد ، بلور ، سنگ با زهر « 3 » سنگ فتيله دارد ، واين چيزى است مانند گياه بردى كه آتش آن را نمىسوزاند . آن را در روغن نهند ومانند فتيله روشن كنند ، هيچ از آن كاسته نشود . آن را از روغن بيرون آورده
--> ( 1 ) ابن رسته 93 : 14 متن ج ع بي نقطه است . ( 2 ) قتيبة جلاد آدمخوار وسردار غارتگران بنى أمية در سالهاى ( 65 - 85 ه ) در خراسان بود كه روزگار بر مردم سياه كرد ( طبري ، ابن أثير ، تاريخ گزيده خاندان نوبختى ) ص 257 . ( 3 ) شايد : پادزهر .